Πώς η ήττα του Τραμπ αλλάζει τις ισορροπίες για την Ευρώπη–Τα πέντε σενάρια

Νέα δεδομένα στις διατλαντικές σχέσεις δημιουργεί η βαριά εκλογική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, με τους Δημοκρατικούς να επικρατούν στη Γερουσία και να καταγράφουν σημαντικά κέρδη στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Η αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στο Κογκρέσο περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών του Ντόναλντ Τραμπ στο εσωτερικό της χώρας, ανοίγοντας παράλληλα ένα νέο κεφάλαιο αβεβαιότητας για την Ευρώπη.

Παρά τις προσδοκίες ότι η ενίσχυση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να λειτουργήσει ως αντίβαρο στις επιλογές του Αμερικανού προέδρου, η επόμενη ημέρα δεν προμηνύεται απαραίτητα ευκολότερη για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Αντίθετα, υπάρχει ο κίνδυνος ο Τραμπ, αντιμετωπίζοντας ισχυρότερη κοινοβουλευτική αντιπολίτευση, να μεταφέρει μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής του αντιπαράθεσης στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής, της διπλωματίας και του εμπορίου, όπου οι προεδρικές αρμοδιότητες παραμένουν εκτεταμένες.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, η νέα πολιτική πραγματικότητα στην Ουάσιγκτον ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, από τον πόλεμο στην Ουκρανία και τη συνοχή του ΝΑΤΟ μέχρι τη σύγκρουση με το Ιράν, τις ενεργειακές τιμές και τη γενικότερη σταθερότητα της αμερικανικής πολιτικής σκηνής.

1. Μεγαλύτερη πίεση προς την Ευρώπη και επιδείνωση των διατλαντικών σχέσεων

Οι διατλαντικές σχέσεις ενδέχεται να επιδεινωθούν. Ο Γερμανός διπλωμάτης Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ προειδοποιεί για εντονότερη αντιπαράθεση και περισσότερες απαιτήσεις του Τραμπ από την Ευρώπη. Οι Δημοκρατικοί μπορούν να αξιοποιήσουν τον έλεγχο των δαπανών και τις κοινοβουλευτικές έρευνες, αλλά ο πρόεδρος εξακολουθεί να διαθέτει ευρείες εξουσίες στην εξωτερική πολιτική, στο εμπόριο και στην εθνική ασφάλεια. Ο Φιλ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος εθνικής ασφάλειας της Κάμαλα Χάρις, υπενθυμίζει ότι ελέγχει τις ένοπλες δυνάμεις και τους δασμούς, ενώ μπορεί να ασκεί βέτο στη νομοθεσία.

2.Βοήθεια σε Ουκρανία

Ανοίγεται περιθώριο αυξημένης βοήθειας προς την Ουκρανία. Οι Δημοκρατικοί στηρίζουν διαχρονικά το Κίεβο, επικαλούμενοι την προστασία της δημοκρατίας και του διεθνούς δικαίου αλλά και τα αμερικανικά συμφέροντα ασφαλείας. Ωστόσο, η επικεφαλής του Chatham House, Μπρόνγουεν Μάντοξ, επισημαίνει ότι νέα οικονομική και στρατιωτική βοήθεια ενδέχεται να χρειαστεί μήνες ή ακόμη και χρόνια. Η Ουκρανία χρειάζεται άμεσα πυραύλους Patriot για να αντιμετωπίσει τους ρωσικούς βομβαρδισμούς τον χειμώνα.

3.Συμφωνία για την Ουκρανία

Παραμένει ο κίνδυνος συμφωνίας Τραμπ με τη Μόσχα χωρίς τη συναίνεση Κιέβου και Ευρωπαίων. Ο Αμερικανός πρόεδρος, που δηλώνει ότι έχει τερματίσει οκτώ συγκρούσεις, κατηγορεί ολοένα συχνότερα τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι για την απουσία συμφωνίας. Ο πρώην διπλωμάτης Κερτ Βόλκερ εκτιμά ότι ο Τραμπ μπορεί να χαλαρώσει μονομερώς τις κυρώσεις και να επιδιώξει ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία. Αντίθετα, θεωρεί απίθανες ουσιαστικές αλλαγές στην αμερικανική παρουσία στο ΝΑΤΟ, ελλείψει πολιτικής στήριξης.

4.Η ενεργειακή κρίση

Τέταρτον, οι υψηλές τιμές ενέργειας πιθανότατα θα επιμείνουν. Παρά την πρόσφατη πτώση, το Brent βρισκόταν στα 108 δολάρια το βαρέλι. Χωρίς συμφωνία με το Ιράν για επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, η ενεργειακή κρίση θα συνεχίσει να επιβαρύνει την Ευρώπη και την ακρίβεια. Ο επικεφαλής της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, προειδοποιεί για σοβαρή κρίση στις αερομεταφορές έως τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο. Ο Τραμπ καλείται να επιλέξει ανάμεσα σε νέα στρατιωτική δράση, υποχώρηση ή μεταφορά της ευθύνης σε άλλες χώρες.

5.Πολιτικό χάος στην Ουάσιγκτον

Τέλος, η εσωτερική πολιτική σύγκρουση μπορεί να παραλύσει την Ουάσιγκτον. Η Κάμαλα Χάρις αποθαρρύνει νέα απόπειρα παραπομπής του Τραμπ, ενώ ο Ραμ Εμάνουελ ζητεί προτεραιότητα στην ακρίβεια, στον κατώτατο μισθό και στους κανόνες δεοντολογίας. Ωστόσο, οι εσωκομματικές αντιπαραθέσεις ενδέχεται να απορροφήσουν την προσοχή και των δύο κομμάτων, περιορίζοντας τον χρόνο για εξωτερική πολιτική.